Kıyamet Zamanı Faşizmi: Ve Yaşayan Dünya İçin Mücadele

Klein ve Taylor, nükleer silahlara karşı olduğu kadar teknolojik, finansal ve askeri gücün aşırı yoğunlaşmasına karşı da yeni bir silahsızlanma hareketini savunarak çalışmalarını sonlandırıyorlar.

Kıyamet Zamanı Faşizmi: Ve Yaşayan Dünya İçin Mücadele Naomi Klein ve Astra Taylor, Eylül 2026 HAZIRLAYAN: AZİZ TERZİ Dünyanın en güçlü insanları insanlığın ortak bir geleceğe sahip olduğuna inanmayı bıraktığında ne olur? Felaketi önlemek yerine, zenginlerin, teknolojik olarak güçlülerin ve siyasi bağlantıları olanların hayatta kalabileceği, diğer herkesin ise terk edileceği bir dünya inşa etmeye başlarlar. Bu, Naomi Klein ve Astra Taylor'ın küresel elitin bazı kesimleri arasında yeni bir siyasi ideolojinin ortaya çıktığını savunduğu "Son Zaman Faşizmi"nin rahatsız edici önermesidir. Bu ideoloji, otoriterliği, dini köktenciliği, teknolojik hırsı ve aşırı zenginliği bir araya getirerek, yirminci yüzyıl faşizminden potansiyel olarak daha tehlikeli bir şey oluşturmaktadır. Kalıcı Bir Krize Giren Bir Dünya Donald Trump'ın ikinci başkanlığı döneminde, Gazze felaketi, 2026 İran savaşı, hızlanan yapay zeka gelişimi ve artan iklim istikrarsızlığı ortamında yazılan bu kitap, insanlığın benzeri görülmemiş kolektif zorluklarla karşı karşıya olduğu bir dönemde otoriter siyasetin neden geliştiğini açıklamaya çalışıyor. Yazarlar, geleneksel faşizmin ulusal yenilenmeyi vaat ettiğini savunuyor. Hitler ve Mussolini, krizden güçlü devletlerin ortaya çıkmasını, tercih ettikleri nüfuslara dışlama ve işgal yoluyla refah ve istikrar sunmayı hayal etmişlerdi. Günümüzde ortaya çıkan otoriterliğin ise farklı bir şey sunduğunu savunuyorlar: Ulusun refahı yerine, ayrıcalıklı bir azınlığın hayatta kalması. Bu önemli bir ayrım. Yazarlar, birçok güçlü figürün artık mevcut siyasi, ekonomik ve çevresel sistemlerin istikrarlı kalmasını beklemediğine inanıyor. Bu sistemleri onarmak yerine, sonuçlarından kaçmaya hazırlanıyorlar. Kitap, bu dönüşümü yönlendiren birbiriyle bağlantılı üç gücü tanımlıyor. Birincisi dini kıyametçiliktir. Klein ve Taylor , Hristiyan Siyonizmi, Yahudi dini milliyetçiliği ve çağdaş çatışmaları İncil kehanetleri üzerinden yorumlayan etkili siyasi figürleri inceliyorlar. Bazı dini akımların İsrail ve Orta Doğu'yu içeren savaşları sadece jeopolitik mücadeleler olarak değil, ilahi kurtuluşa doğru atılan gerekli adımlar olarak gördüğünü savunuyorlar. Özellikle endişe verici olan, bu tür inançlara sahip bireylerin nükleer silahlı devletleri içeren askeri kararları etkileyebilme olasılığıdır.   İkincisi ise teknolojik ütopyacılık. Silikon Vadisi milyarderleri giderek daha çok yapay genel zekâ, dijital ölümsüzlük ve diğer gezegenleri kolonileştirme konularından bahsediyor. Yazarlar, bu hırsların dini kurtuluşun seküler versiyonlarına benzediğini savunuyor. Teknoloji elitleri cennet yerine, makineler, yapay zeka veya uzay keşfi yoluyla insan sınırlamalarından kurtulmayı hayal ediyor.   Üçüncüsü ise milliyetçi hayatta kalma mücadelesidir. Burada ulus devlet, militarize edilmiş sınırlar, gözetim teknolojileri ve giderek daha kısıtlayıcı hale gelen vatandaşlık tanımlarıyla korunan devasa bir sığınak haline gelir. Özellikle çatışma ve iklim değişikliğinin tetiklediği göç, insani veya ekonomik bir sorun olmaktan ziyade varoluşsal bir tehdit haline geliyor. Bu hareketlerin farklı hedefleri var, ancak yazarlar temel bir varsayımı paylaştıklarına inanıyorlar: Gelecek, insanlığın tamamına değil, seçkin bir gruba aittir.   Özellikle dikkat çekici bir örnek Gazze ile ilgilidir. Kitap, Jared Kushner ve Steve Witkoff'un Ocak 2026'da Davos'ta yapay zeka tarafından oluşturulmuş, yeniden inşa edilmiş bir Gazze vizyonunu sunmasıyla başlıyor. Savaşla harap olmuş bir bölge için hazırlanan planlarda lüks konut projeleri, gelişmiş gözetim sistemleri ve güvenlikli siteler yer alıyor. Yazarlara göre bu durum, yıkımın güçlü yatırımcılar ve siyasi aktörler için nasıl bir fırsata dönüşebileceğini göstermektedir. Yeniden yapılanma artık mutlaka mevcut sakinlerin yaşamlarını eski haline getirmekle ilgili değildir; ticari ve stratejik çıkarlar etrafında bölgeyi yeniden tasarlama egzersizi haline gelebilir. Bir diğer ilgi çekici örnek ise Elon Musk'ın Tennessee, Memphis'teki yapay zeka altyapısıyla ilgili. Yazarlar, Musk'ın yapay zekâ projesi Colossus'un nasıl olağanüstü bir hızla geliştirildiğini, yerel ekonomik teşviklerden nasıl yararlandığını ve aynı zamanda çevresel ve demokratik hesap verebilirlik endişelerini nasıl gündeme getirdiğini anlatıyor. Onların daha geniş kapsamlı savı, yapay zeka devriminin sadece teknolojik bir rekabet olmadığı, aynı zamanda enerji, su, toprak, emek ve siyasi güç üzerinde bir mücadele olduğudur. Üçüncü ve dikkat çekici bir tespit ise ekonomik çöküş ile elit kesimin sahip olduğu fırsatlar arasındaki ilişkiye dairdir. Kitap, Jeffrey Epstein'ın Brexit sonrasında Peter Thiel ile yaptığı yazışmaları anlatıyor ve siyasi parçalanma ile istikrarsızlığın yarattığı fırsatları ele alıyor. Yazarlar bunu, bazı varlıklı ağların değişimi kaçınılması gereken bir şey olarak değil, nüfuz ve kaynak biriktirme fırsatı olarak nasıl görebileceğini göstermek için kullanıyorlar. Kitabın belki de en kışkırtıcı iddiası, çağdaş otoriter projenin giderek daha karlı hale geldiğidir. Gözetim şirketleri, özel güvenlik yüklenicileri, gözaltı işletmecileri, askeri teknoloji firmaları ve dijital platformlar, korku, güvensizlik ve sürekli acil durumla karakterize edilen bir ortamdan fayda sağlayabilirler. Bu yoruma göre, siyasi istikrarsızlık mutlaka sistemin başarısızlığı anlamına gelmez. Bazı işletmeler için bu, iş modelinin kendisi haline gelir. Kitabın en büyük gücü, genellikle ayrı ayrı analiz edilen gelişmeleri birbirine bağlayabilmesidir: dini ideoloji, milyarderlerin zenginliği, yapay zeka, göç, iklim değişikliği ve askeri çatışma. Bu durum, siyasi liderlerin her zaman istikrar ve ulusal refahı hedeflediği yönündeki geleneksel jeopolitik varsayımı sorgulamaktadır. Sonuç ve Değerlendirme Klein ve Taylor, nükleer silahlara karşı olduğu kadar teknolojik, finansal ve askeri gücün aşırı yoğunlaşmasına karşı da yeni bir silahsızlanma hareketini savunarak çalışmalarını sonlandırıyorlar. Onlar, elit kesimin hayatta kalma mücadelesini, dayanışma, topluluk ve ortak sorumluluk politikasıyla karşılaştırıyorlar ve buna "Buluşma" adını veriyorlar. Jeopolitik alanında çalışan öğrenciler için bu kitap, geleneksel uluslararası ilişkiler analizlerinde genellikle eksik olan önemli bir bakış açısı sunuyor. Jeopolitik, yalnızca coğrafya, kaynaklar, askeri yetenekler ve devletler arasındaki rekabetle ilgili değildir. Aynı zamanda, iktidarı elinde bulunduranların kararlarını şekillendiren fikirler, inançlar ve ekonomik çıkarlarla da ilgilidir. Kıyamet Zamanı Faşizmi, okuyucuları yalnızca güçlü aktörlerin ne yaptığını değil, aynı zamanda nasıl bir gelecek yarattıklarına inandıklarını da incelemeye davet ettiği için değerlidir. Kitabın temel uyarısı rahatsız edici: En büyük jeopolitik tehlike, insanlığın felaketi önleyecek kaynaklardan yoksun olması değil, en büyük güce sahip olanların bazılarının artık buna ihtiyaç duymadıkları sonucuna varmış olmaları olabilir. Bu da, ortaya çıkan dünya düzenini yeniden şekillendiren ideolojik güçleri anlamak isteyen herkes için bu kitabı kışkırtıcı ve değerli kılıyor.