Adana sokaklarında serinleten bir yaz meyvesi olarak bilinen dikenli incir, bugün bilim insanlarının, gıda sanayisinin ve kozmetik sektörünün üzerinde en fazla araştırma yaptığı bitkilerden biri haline geldi.Meyvesi, yaprağı, tohumu ve çiçeğiyle ekonomik değeri her geçen yıl artan bu bitki, Türkiye için de önemli bir fırsat sunuyor.

ADANA GÜNDEMİ | ÖZEL HABER– Haziran ayından Ekim ayına kadar Adana'nın hemen her mahallesinde buz kalıpları üzerinde satışa sunulan dikenli incir, Çukurova insanı için yaz sıcaklarının vazgeçilmez lezzetlerinden biri. Ancak dünyanın farklı bölgelerinde bu bitkiye bakış oldukça farklı. Meksika'da devlet destekli tarım ürünü… İtalya'da katma değerli gıda… İspanya'da ihracat kalemi… Güney Amerika'da temel sebze… Afrika'da kuraklığın kurtarıcı yem bitkisi… Bilim dünyasında ise geleceğin fonksiyonel gıdalarından biri… Türkiye'de ise hâlâ çoğu zaman yalnızca kabuğu soyularak tüketilen bir sokak meyvesi. Uzmanlara göre dikenli incir, doğru planlama ile yalnızca Adana'nın değil, Türkiye'nin yüksek katma değerli tarım ürünlerinden biri olabilir. Meksika'da "Nopal" Kültürü Dikenli incirin genç yaprakları Meksika'da "Nopal" adıyla biliniyor. Binlerce yıldır tüketilen bu yapraklar; sebze yemeği, salata, çorba, omlet, taco, turşu, ızgara olarak sofralarda yer alıyor. Diyetisyenler, yüksek lif oranı ve düşük kalorisi nedeniyle özellikle diyet programlarında sıkça önerildiğini belirtiyor. Kuraklığın Kurtarıcı Bitkisi İklim değişikliğinin en büyük sorunlarından biri su. Dikenli incir ise çok az yağışla yaşayabilen ender tarım bitkilerinden biri. Bu nedenle; Meksika, Brezilya, Fas, Tunus, Güney Afrika, Etiyopya, Şili gibi ülkelerde büyükbaş ve küçükbaş hayvan yem rasyonlarında yoğun olarak kullanılıyor. Yüksek su oranı sayesinde özellikle kurak dönemlerde hayvanların su ihtiyacını azaltabiliyor. Tarım uzmanları, bu özelliğin gelecekte daha da önem kazanacağını belirtiyor. Bilim Dünyasının İlgi Odağında Son yıllarda yayımlanan bilimsel derlemeler, Opuntia ficus-indica (dikenli incir) üzerine yüzlerce akademik çalışmanın yapıldığını gösteriyor. Araştırmalar; meyve, yaprak (kladod), tohum ve diğer kısımlardaki flavonoidler, polifenoller ve betalain pigmentlerinin biyolojik etkilerini inceliyor. Kanser Araştırmalarında Neden Dikkat Çekiyor? Bilim insanlarının üzerinde durduğu başlıca mekanizmalar şunlar: 1. Programlı Hücre Ölümü (Apoptoz) Laboratuvar ortamında yapılan bazı hücre kültürü çalışmalarında dikenli incir özütlerinin; Bcl-2 gibi hücre ölümünü baskılayan mekanizmaları azaltabildiği, p53 ve Caspase-3 gibi apoptozla ilişkili yolları aktive edebildiği, bazı kanser hücrelerinde çoğalmayı yavaşlatabildiği bildirilmiştir. Bu çalışmalar umut verici olsa da ağırlıklı olarak hücre kültürü ve deney hayvanları düzeyindedir; insanlar üzerinde tedavi edici etkisi kanıtlanmış değildir.   2. Güçlü Antioksidan Deposu Dikenli incir; Betalainler, Flavonoidler, Polifenoller, C vitamini, Fenolik bileşikler bakımından oldukça zengindir. Bu maddelerin serbest radikalleri azaltarak oksidatif stresi sınırlamaya ve hücreleri korumaya katkı sağlayabileceği belirtilmektedir.   3. Tümör Damarlaşması Bazı deneysel araştırmalarda dikenli incir özütlerinin tümörlerin yeni damar oluşturma süreçleriyle ilişkili biyolojik yolları baskılayabileceğine yönelik bulgular elde edilmiştir. Araştırmacılar bu etkinin gelecekte yeni ilaç çalışmalarına ışık tutabileceğini belirtirken, bu sonuçların henüz klinik uygulamaya taşınmadığını vurgulamaktadır.   Kozmetik Sektörünün Yeni Gözdesi Dikenli incirin tohumlarından elde edilen yağ; cilt bakım kremleri, yaşlanma karşıtı ürünler, saç bakım yağları, doğal sabunlar, güneş sonrası bakım ürünleri gibi pek çok kozmetik ürünün hammaddesi olarak kullanılıyor. Özellikle Avrupa'da kilogram fiyatı oldukça yüksek olan dikenli incir çekirdeği yağı, lüks kozmetik sektöründe değerli doğal içerikler arasında yer alıyor.   Dondurmadan Reçele Kadar Dikenli incir yalnızca taze tüketilmiyor. Bugün dünyanın birçok ülkesinde; dondurma, reçel, marmelat, meyve suyu, sirke, doğal gıda boyası, enerji içeceği, fonksiyonel gıda, takviye ürün olarak da değerlendiriliyor.   Adana İçin Büyük Ekonomik Fırsat Adana'da her yaz yüzlerce seyyar satıcı tarafından tonlarca dikenli incir satılıyor. Ancak uzmanlara göre esas katma değer; yaprak işleme, kurutma tesisleri, doğal kozmetik, fonksiyonel gıda üretimi, yem sanayi, ihracat alanlarında yatıyor. Çukurova'nın iklimi, bu ürünün ticari ölçekte yetiştirilmesi açısından önemli avantajlar sunuyor.   Uzmanlardan Önemli Uyarı Bilimsel çalışmalar, dikenli incirin içerdiği doğal bileşiklerin sağlık açısından umut verici özellikler taşıdığını ortaya koymaktadır. Ancak mevcut araştırmaların büyük bölümü laboratuvar ve hayvan deneylerine dayanmaktadır. Bu nedenle dikenli incirin veya özütlerinin kanseri tedavi ettiği söylenemez; tıbbi tedavilerin yerine kullanılmamalıdır. Sağlıkla ilgili kararlar mutlaka hekim önerisiyle verilmelidir.   Son Söz Adana'nın yaz sıcağında serinleten mütevazı sokak lezzeti, aslında dünyanın "geleceğin süper gıdaları" arasında gösterdiği bitkilerden biri olma yolunda ilerliyor. Meyvesiyle serinleten, yaprağıyla sofraları zenginleştiren, hayvancılığa destek olan, kozmetik sektörüne ham madde sağlayan ve bilim dünyasının dikkatle araştırdığı dikenli incir; doğru üretim politikaları ve Ar-Ge yatırımlarıyla Türkiye için yeni bir tarımsal başarı hikâyesine dönüşebilir. Belki de artık onu sadece yazın serinleten bir meyve olarak değil, Çukurova'nın stratejik tarım ürünlerinden biri olarak değerlendirme zamanı gelmiştir.