Edebiyat dünyasında, özellikle divan şiirinde, kolayca ezberlenen, söyleyiş güzelliğinin yanında derin anlamlar barındıran ve sanatsal açıdan estetik değer taşıyan dizelere “mısra-ı berceste” denir. Mısra-ı berceste için şiirin özü diyebiliriz.
Uzunluktan ve ayrıntı fazlalığından arındırılmış anlatılar ve hikâyeler ise “küçürek öykü” yahut “minimal öykü” olarak tanımlanır.
Peki, resim sanatında durum nedir? Bir kitaba kırk öykü sığar da bir şövaleye kırk resim sığar mı?
Magnetler üzerine yaptığı, avuç içi büyüklüğündeki 40 resmi metal bir tuval üzerinde sergileyen Şevval Gören'e soralım istedik.
Röportaj: Muhammed Serhat EVREN
Öncelikle kendinizi tanıtır mısınız? Kimdir Şevval Gören? Resme olan ilginiz ne zaman başladı? Buyurun Şevval Hanım.
Öncelikle davetiniz için teşekkür ediyorum. Ben Şevval Gören. Adana'da doğdum ve eczacılık eğitimimi tamamladım. Bilimle düşünen, sanatla hisseden ve kendini keşfetmeye devam eden biriyim. Çünkü insanın içinde keşfedilmeyi bekleyen pek çok yönü olduğuna inanıyorum.
Resme olan ilgim, dünyaya dikkatli bakmaya ve gördüklerimi kendi yorumumla ifade etmeye başladıkça anlam kazandı. Bence sanatın en güzel yanı, aynı esere bakan iki insanın birbirinden tamamen farklı şeyler hissedebilmesi.
Ben de çalışmalarımda izleyen kişiye yalnızca bir görüntü sunmak değil, kendi duygusunu ve anlamını bulabileceği bir alan bırakmak istiyorum. Sanatın hayatımda nasıl bir yer edineceğini keşfetmeye devam ediyorum ve bu sürecin kendisini de oldukça değerli buluyorum.
Resim kâğıtları ve tuvaller dururken magnetlere resim yapmak nereden aklınıza geldi? Bu tür resimlerin genel bir adı var mı? Çalışmalarınız “minimal resim” olarak tanımlanabilir mi?
Aslında bu fikir, başlangıçta buzdolabının üzerini güzelleştirme çabasıyla ortaya çıktı. Şehirlerin simgelerini, mimarisini ve kendine özgü özelliklerini taşıyan resimli magnetlerden esinlendim. Zamanla reklam ve paket servis magnetlerini de birer resim yüzeyi olarak görmeye başladım.
Bence resim yapmak için mutlaka bir kâğıda ya da tuvale ihtiyacımız yok. Aslında üzerine resim çizebileceğimiz pek çok şey var. Bazen yalnızca bir nesneye farklı bir gözle bakmak yeterli.
Ben de kullanılmayan, çoğu zaman işlevini yitirmiş ya da yalnızca reklam amacıyla üretilmiş magnetleri yeniden değerlendirerek onlara başka bir anlam kazandırmak istedim. Böylece hem geri dönüşüm fikrinden yararlandım hem de gündelik hayatta sıkça karşılaştığımız sıradan bir nesneyi sanatsal bir ifade alanına dönüştürdüm.
Bu tür çalışmaların tek ve kesin bir adı olduğunu söylemek zor. Kullanılan yüzeye ve eserin yaklaşımına göre farklı şekillerde tanımlanabilir. Benim çalışmalarımı küçük ölçekli resimler, alternatif yüzeyler üzerine yapılan resim çalışmaları veya geri dönüştürülmüş nesneler üzerine sanatsal üretimler olarak ifade edebiliriz.
Minimalizm ise daha çok biçim, renk ve anlatımın sadeleştirilmesiyle ilgili bir sanat yaklaşımı. Dolayısıyla çalışmaların minimal olup olmadığı yalnızca magnet üzerine yapılmalarına değil, resimlerin görsel diline de bağlı.
Benim için asıl önemli olan, bir nesnenin alışılmış işlevinin dışına çıkabilmesi. Bir zamanlar yalnızca buzdolabını süsleyen ya da bir işletmenin reklamını yapan magnet, artık kendi başına bir resme ve hikâyeye dönüşüyor.
“Bir Şövale, 40 Resim” sergisindeki eserlerinizde şehir, çiçek, gece, gökyüzü, balık ve yol gibi daha çok doğa ve manzara temaları öne çıkıyor. Bunların yanında üç farklı resim dikkat çekiyor: Filistin haritası, Kâbe ve çiçeklerin arasında açık hâlde duran bir kitap (yoksa defter mi?). Daha çok doğa ve manzara resimleri mi yapıyorsunuz, yoksa farklı temalara da yer veriyor musunuz?
Sanırım resimlerimde ortak olan şey, belirli bir tema değil, bende bir iz bırakmış olmaları. Doğa ve manzara resimleri daha çok gözlemlediğim güzelliklerden beslenirken Filistin haritası, Kâbe ve açık defter gibi çalışmalar farklı anlam katmanları taşıyor.
Birinde doğaya duyduğum hayranlık, diğerinde inanç, aidiyet ya da düşünsel bir çağrışım ön plana çıkabiliyor.
Resim yaparken kendimi belirli bir konuya bağlı hissetmiyorum. Çünkü bazen bir gökyüzü, bazen küçük bir çiçek, bazen de bir sembol anlatmak istediğim şeyi karşılayabiliyor.
Farklı temaları bir araya getirmek de benim dünyamın farklı yönlerini aynı koleksiyonda ifade etmemi sağlıyor.
Resimleriniz şu anda Anadolu Eğitim Kültür Bilim Vakfı Adana Sanat Merkezi'nde, bir şövale üzerinde sergileniyor ve sanatseverlerin ilgisini çekiyor. Bundan sonra yeni sergiler olacak mı? Çalışmalarınız hangi yönde devam edecek?
Şu anki sergi benim için çok güzel bir deneyim ve aynı zamanda yeni şeyler üretmek için bir motivasyon oldu. “Bir Şövale, 40 Resim”i bir sonuçtan çok, yeni üretimlere açılan bir başlangıç olarak görüyorum.
Bundan sonra da farklı konularda üretmek, yeni malzemeler denemek ve sanatın gündelik hayatla kurduğu ilişkiyi keşfetmek benim için oldukça tatmin edici.
İleride çalışmalarımı farklı sergiler ve projeler aracılığıyla daha fazla insanla buluşturmayı hedefliyorum.
Benim için önemli olan, üretmeye devam ederken kendimi tekrar etmemek ve her yeni çalışmada keşfedilecek başka bir şey bulabilmek.
Şevval Hanım, bu güzel söyleşi için teşekkür eder, sanat yolculuğunuzda başarılar dileriz.
Ben teşekkür ederim. Çalışmalarımı ve bu yolculuğu paylaşma fırsatı verdiğiniz için ayrıca mutluyum.
